U četvrtak, 15. IX 2016. godine, u prostorijama Bošnjačkog instituta održan je okrugli sto na temu “Stećci, UNESCO i Bosna i Hercegovina”. Organizatori okruglog stola bili su Fondacija Mak Dizdar i Bošnjački institut. Izlaganja su bila podijeljena u dva panela: “Stećci, UNESCO i kulturno pamćenje” i “Trenutni i budući pravci proučavanja stećaka”.
Nakon uvodnog obraćanja dr. Gorčina Dizdara, prisutnima se obratila gđa. Narcisa Puljek-Bubrić, voditeljica biblioteke Bošnjačkog instituta, koja je govorila o bogatstvu bibliotečke zbirke “Bogumili”, posvećene srednjovjekovnoj Bosni i historiji Katara, Albigenza, Patarena, krstaških ratova i inkvizicije.
Prvi panel otvorio je dr. Ibrahim Pašić, koji je iznio niz opažanja o uništavanju stećaka od strane katoličke i pravoslavne crkve, dok je njegovo mišljenje o isključivo bošnjačkoj kulturnoj i etničkoj pripadnosti stećaka izazvalo niz kritika ostalih učesnika okruglog stola. Prof. dr. Sanjin Kodrić zatim je govorio o različitim narativima o stećcima u bošnjačkoj i bosanskohercegovačkoj kulturi, osvrćući se posebno na književnost od kraja 19. st. pa nadalje inspirisanu srednjovjekovnim bosanskim epitafima i uopće srednjovjekovnom Bosnom. Dr. Amra Hadžimuhamedović slušaocima je otkrila niz detalja o problemima koji su se pojavili u toku procesa nominacije stećaka za status UNESCO svjetskog naslijeđa, te analizirala nekoliko primjera “recikliranja” i “spolizacije” starih bosanskih nadgrobnih spomenika. Konačno, u svom izlaganju dr. Gorčin Dizdar postavio je pitanje šireg konteksta interpretacije stećaka, sa posebnim osvrtom na UNESCO nominacijski dosije, u kojem su oni predstavljeni kao svjedoci kulture jugoistočne Evrope, definisane ispreplitanjem uticaja katoličkog zapada i pravoslavnog istoka.
Drugi panel započeo je izlaganjem Mustafe Baltića, koji je govorio o potpunoj zanemarenosti proučavanja i valorizacije stećaka u regiji Sandžaka, pa i negacije same činjenice da tamošnji srednjovjekovni monolitni nadgrobni spomenici pripadaju kulturi stećaka. Dr. Ema Mazrak ukazala je na jedinstvenost sinteze likovnih elemenata koje nalazimo na stećcima i pozvala na novi pristup proučavanju njihove ikonografije, te upozorila na alarmantno stanje u kojem se nalaze neki od najljepših primjera stećaka. Drugi panel završio je izlaganjem Edite Vučić, koja se osvrnula na savremene teorijske pristupe u oblasti arheologije koji se još uvijek ne primjenjuju u Bosni i Hercegovini, i ukazala na generalni nedostatak arheoloških istraživanja i antropoloških analiza osteološkog i drugog materijala nađenog ispod stećaka.
Nakon diskusije, učesnici su se složili da je na okruglom stolu otvoren niz značajnih pitanja za budućnost proučavanja i valorizacije stećaka, te da bi u idućem periodu trebala biti organizovana i naučna konferencija u kojoj bi učestvovao veći broj stručnjaka iz Bosne i Hercegovine i regiona.
