Aliđun ili Ilindan u Gacku

0

Aliđun je romski praznik koji se slavi 2. augusta i predstavlja prekretnicu  ljetnjeg perioda. Za Rome  je  taj dan  značajan,  jer  sumiraju  svoje uspjehe  i nespjehe, zaradu i gubitke koju su ostvarili tokom ljeta i počinju pripreme za zimu. Posebnu simboliku za Rome imaju čergare, koji se tog dana, sa svojim čergama, skupljaju na istom mjestu, slave i „svode račune“. Na sve strane se lože vatre, peku jagnjad, igra se, pjeva i veseli.
Ovaj praznik slave i muslimani (Aliđun) i pravoslavci (Ilindan).

S Aliđunom, narodna tradicija povezuje i islamizaciju, što se ogleda naročito u izreci „Do podne Ilija, od podne Alija”. A jedna crkvica svetog Ilije u Brusi (Daud manastir) dobila je novu svetost. Ukopom sultana Osmana u njoj, postala je ne samo sveto mjesto za muslimane, već i nacionalno osmansko svetilište. Pri tom, nikad nije bila džamija, jer su je njene male proporcije i kružna osnova predodredile za turbe.

U muslimanskom svetkovanju Aliđuna – Ilindana – došle su do izražaja staroslovenske paganske tradicije povezane s kultom sunca, gromova  i kiše.
Narodni teferiči i dove održavani su na Aliđun često „na kakvim visovima”.  „Turci u Bosni” – piše 1872. godine G. Vuković – „na dan našeg Svetog Ilije imaju neku  slavu, neko veselje. Oni  izlaze na najviša  i najveća brda  i  tamo noće, lože vatre, piju, puškaraju, Bogu se mole”.

Za Aliđun  se organizuju vašari  i proslave koje  traju po  cijeli dan  i do dugo u noć. Aliđun se proslavlja pjesmom i svirkom, organizuju se konjske trke i borbe bikova.

(Preuzeto sa http://www.magazinplus.eu/index.php/kultura/10241-aliun)

 

 


Podijeli.

Komentariši

%d bloggers like this: